خلاصه کتاب تکوین جامعه شناسی نوین

جامعه شناسان آمریکایی این دوره ، مستقیما به مطالعه آثار کنت و اسپنسر که دیدگاه اجتماعی آنها برمبنای شرایط شهری و صنعتی فرانسه و انگلستان سامان داده بود نپرداختند . به عقیده کنت تحقیق درباره پدیده اجتماعی تنها به واسطه همسان نگری نقش جریان ترقی ذهن در تکوین معرفت است که خصلت عملی می یابد . در نگاه کنت مطالعه جامعه از منظر قوانین ساختی یا پویا بایستی با دریافت روابط ارگانیکی اجزاء آن در یک کلیت قرین باشد .

جامعه شناسان آمریکایی بیشتر تحت تاثیر عقاید تطورگرایانه اسپنسر در زمینه تبیین ساخت و تغییر جامعه قرار گرفتند . اسپنسر به عنوان یک اثبات گر اعلام می کرد اگر روشهای علمی در عرصه مطالعه جامعه به کار رود می تواند تا ناسازگاری های اجتماعی را بر طرف کرده و میزان نظارت آدمی بر محیط را بیفزاید .

او هر پدیده را موضوع سه قلمرو ، ناارگانیک ، ارگانیک و ابرارگانیک تلقی می کرد . اسپنسر موافق بود که جامعه بشری به ارگانیسمی نباتی یا حیوانی شباهت دارد ولی به تمایزات معین خود افراد هم توجه می کرد . این تمایزات از نظر اسپنسر شامل موارد ذیل است :

اولا افراد به عنوان اندامهای جامعه به لحاظ کالبدی آزاد و به جهت فضایی مجزایند در حالی که اجزاء ارگانیسم در کلیتی همسان تماسی نزدیک دارند.

ثانیا آگاهی اجتماعی پراکنده است و جدا از آگاهی مجزای اجزاء فردی وجود ندارد ولی آگاهی نباتی و حیوانی در بخش خاصی از ارگانیسم آنها متمرکز شده .

ثالثا جامعه انسانی برای بهره مندی اعضا به وجود آمده در صورتی که واحدهای ارگانیسم نباتی و حیوانی برای انتفاع کل تلاش می کنند عنصر تعارض بقا باعث همبستگی گروههای اجتماعی و همیاری اجتماعی می گردد بسیاری از فرآیندهای همبستگی باعث توسعه استعدادهای درونی  تجارب حرفه ای و صنعتی به شکل معمول می شوند .

جامعه شناسان آمریکایی و به ویژه سامند ، فردگرایی اسپنسر را پذیرفتند اما در جبرگرایی متعین زیستی و آموزه اقتصاد بی بند و بار، تردید رواداشتند . جامعه شناسان ایالات متحده عموما از نگرش کنت در اندیشه ترقی ، چونان توالی تطابق نیتمندانه و ابداع عقلانی در جامعه تاثیر پذیرفته و آن را با تصور ارگانیکی ضد فردگرایی اجتماعی آمیختند.

آموزشهای جامعه شناسی دهه های 90-1980 مجلدات مجله آمریکایی جامعه شناسی در سال 1896 و نشریه انجمن جامعه شناسان آمریکایی در سال 1907 به نمایش گذاشته شده بازتابی از وضعیت جامعه آمریکاست .

اسمال از جامعه شناسان آمریکایی معتقد است جامعه شناسی در کلی ترین مفهوم نظام معرفتی گسترده و متعاملی است که بررسی روابط انسانی را در دستور کار خود دارد . قوانین جامعه شناسی بایستی پدیده اجتماعی را به عنوان برآیند ماهیت پویای شخصیت افراد تلقی کند . ساخت اجتماعی یا مدل ایستای حوادث اجتماعی نظامی انتزاعی است . هیچ گاه در طی دوره رشد جامعه شناسی نظام بنیادی برای تبیین قوانین طبیعی حاکم بر رفتار آدمی به وجود نیامده است .

گیدینگز زندگی اجتماعی را به عنوان بخشی از قلمرو بزرگتر طبیعت نگریست و آن را تابع قوانین طبیعی متعینی در نظر گرفت . در دوره ای که متفکران اجتماعی آمریکایی به ایجاد رشته مستقل جامعه شناسی پرداختند ، وجود قوانین عام رفتار بشری را تایید کردند .

نگره تراکم و توزیع عوامل اقتصادی ترقی انسانی ، اساسا ترقی اخلاقی نیز محسوب می شود این عوامل باعث رشد و توسعه ی نهادهای اجتماعی در قالب فرآیند گزینش می گردد . انطباق به عنوان دومین قانون ضروری تغییر ناشی از فشار نیروهای اقتصادی و تمایل انسان برای طلب حداکثر لذت است . رسوم معرف شیوه های قراردادی عقلانی و ناعقلانی انطباق موفق اعضای جامعه با محیط های گوناگون می باشند .

"راس" تاکید داشت فرآیند تغییر اجتماعی از اجتماع به جامعه ، دانش و آگاهی بیشتری از مفاهیم کنترل اجتماعی در جهان نوین می طلبد . او عقیده داشت دولت ، کارگزار سودمندی در جامعه بشری است . این نهاد خصوصا در جامعه مردم سالار که هیچ طبقه ای به اعمال کنترل نمی پردازد واسطه ی مناسبی برای تحقق اهداف مشترک و رفاه بشری است .

جامعه شناسان آمریکایی طی نیمه دم قرن بیستم ، مفهوم فردگرایانه ای از زندگی اجتماعی را رشد دادند. آنها غالبا همه گروههای اجتماعی را به منزله ی کثیری از افراد مجتمع و متعادل در نظر گرفته و ماهیت کالبدی آنها را منبع نهایی تغییرات اجتماعی تلقی می کردند .

"وارد" اولین جامعه شناسی بود که به طبقه بندی تمایلات عام طبع انسانی پرداخت . او در کتابهای جامعه شناسی پویا و جامعه شناسی محض ، مدعی شد احساسات همان نیروی پویای توسعه مستمر قطور اجتماعی محسوب می گردند .با استمرار زندگی اجتماعی و پیچیدگی آن انسان تمایزات عظیمی را میان خود و دیگران شاهد خواهد بود آگاهی نوعی عنصر اساسی برای تحقق ترقی واقعی است و باید برای تحقق رفاه آزاد و اختیاری نوع بشر توسعه یافته کنترل شود و راهنمایی گردد .

 

 

 فصل دوم : تلاش برای ایجاد جامعه شناسی علمی (1935 1918 میلادی )

جامعه شناسان آمریکا سریعا پس از جنگ جهانی اول ، توسعه یافت ، چنان که نسل جوان جامعه شناسان میانه باختری و دانشگاه ها بر تثبیت این حوزه علمی صحه عمده تری نهادند . هیز به عنوان رئیس انجمن جامعه شناسی به تغییر سیاست و برنامه های سالیانه انجمن همت گماشت . در این برنامه ریزی تمرکز پژوهش بر برنامه های خاص تحقیقاتی از میان رفت . کمیته هایی تخصصی تشکیل شد تا به بررسی مسائل قطور اجتماعی نقش عوامل زیستی و روانی در تعیین اجتماعی ، معضلات اجتماعی و ... بپردازد .

در سال 1923 اولین طرح بینا رشته ای در قالب تاسیس انجمن پژوهش علوم اجتماعی و بانیان روش شناسی علمی شکل گرفت . از اهداف این انجمن توسعه روش شناسی علمی از اهمیت بیشتری برخوردار بود . دایره المعارف علوم اجتماعی که به سال 1943 چاپ شد از محصول همیاری جمیع صاحب نظران علوم اجتماعی بود .

جنگ جهانی اول با تجدید نظر فراگیر در توجیه عقلانی علم همراه بود ظاهرا جامعه شناسان این دوره در قالب اعتقادات رایج آمریکایی معتقد بودند انسان اساسا موجودی عقلانی است . این خصلت به واسطه ایمان به علم و ترقی ، اگر نه تضمین که حداقل تقویت می شود .بروز جنگ صدمه ای اساسی به ایمان عقلانی نسبت به ترقی وارد کرد . برای مردمی که بر ترقی اعتقاد داشتند جنگ به مثابه ی عامل بزهکاری قدرت تمدن و اشتباهی تاریخی جلوه می نمود .

برخی جامعه شناسان با دیگر اندیشمندان به این نتیجه رسیدند که انسان اساسا موجودی عقلانی نیست . از منظر آنان آدمی ناعقلانی بوده و تحت سیطره انگیزش های ناخودآگاه است  برخی جامعه شناسان جوان نتیجه گرفتند اگر رفتار انسان صرفا محصول عملکرد نیروهای غیرعقلانی باشد جامعه شناسی باید قوانین حاکم بر عملکرد این نیروها را مطالعه کند .

این مطالعات باعث افزایش تحقیقات در زمینه نیروهای مربوط به طبع آدمی گردید . اساسی ترین تغییر سازمانی در جامعه شناسی آمریکا خصوصا در بخش های دانشگاهی و اصول پژوهشی و پیشرفت کل این عرصه مبتنی بر اعتلای روان شناسی اجتماعی چنان حوزه متمایزی بود که در پی جنگ جهانی اول در حیطه علوم اجتماعی ظاهر گردیده بود .

لذا تردیدهای اولیه ، عدم اعتقاد به تناسب ترقی و افزایش آگاهی از اهمیت نیروهای غیرعقلانی در رفتار انسانی جامعه شناسان را به تحقیق در قلمرو روانی زندگی کشانید .

جامعه شناسی آمریکا تحقیق در گرایش های انسانی و رشد شخصیت و سازمان و بی سازمانی شخصیتی را به ابتلای روشهای آماری و سرگذشت پژوهشی تعمیق بخشید .

در دانشگاه شیکاگو شعله ی این تحقیقات از شدت بیشتری برخوردار بود . دو کتاب اولیه مربوط به دروس روان شناسی اجتماعی در سال 1908 چاپ شد که یکی از آنها به روان شناس انگلیسی یعنی مک دوگال و دیگری به جامعه شناس آمریکایی یعنی راس تعلق داشت .

مک دوگال غرایز را به عنوان عناصر اصلی اندیشه و کنش انسانی و خواست و خصائص افراد و ملل می انگاشت . در اوایل دهه 1920 نظریه غرایز مک دوگال به وسیله آراء فلاسفه ، روان شناسان و جامعه شناسان چون برنارد و فاریس مورد انتقاد جدی قرار گرفت .برنارد تاکید داشت اشکال رفتار اکتسابی بایستی عادت خوانده شوند .

به نظر تعامل گرایان اجتماعی عوامل زیستی نظیر غرایز نمی توانند نقش مسلطی در تکوین و رشد شخصیت بازی کنند . رفتار انسان برخلاف رفتار حیوان تعامل اجتماعی را بر پایه استعمال زبان و نمادهای خاص معنایی و مکتسب در جریان ترکیب ایماها و گرایش ها شکل می دهد .

از اندیشمندان دیدگاه تعامل گرایانه اجتماعی ، توماس بود . علاقه اصلی توماس به مسئله تغییرات اجتماعی معطوف بود . در راستای مطالعات علمی نا عقلانیت انسانی بود که جامعه شناسان در وجود رهیافت غریزی تردید روا داشتند . رویکرد تعامل اجتماعی نیز بر همین بنیاد در دانشگاه شیکاگو رشد کرد و زمینه اصلی تحقیقات را در آن دانشگاه به خود اختصاص داد .

 فصل سوم : مناسبات نظریه ، تحقیق و کاربرد (1954 1935 میلادی )

بحران بزرگ اقتصادی سالیان 30-1920 و جنگ جهانی دوم ، نقشی مهم در تکوین جامعه شناسی معاصر آمریکا بازی کردند . جامعه شناسان آمریکا طی سالیان بحران اقتصادی و جنگ ، عمدتا به امور دولتی اشتغال ورزیدند . با آغاز جنگ ، جامعه شناسان نیز به نیروهای جنگی پیوسته و در دستگاه دولت به بررسی و یاری رسانی نیروهی نظامی دست زدند .

برخی از جامعه شناسان جوان ، نیروی خود را وقف ایجاد حوزه های گوناگونی چون جامعه شناسیشهر ، نهادهای اجتماعی جامعه شناسی خانواده و ازدواج ، روان کاوی اجتماعی و... نمودند .

انجمن های محلی و تخصصی ، گرچه مستقیما به بحرانهای ملی آمریکا مربوط نبود اما خبر از رشد تعلقات و اشتغالات تخصصی جامعه شناسان این برهه می داد .

"برگس" سردبیری مجله آمریکایی جامعه شناسی را پذیرفت . به علاوه با چاپ مجله جدید جامعه سنجی به سال 1938 ، وقت مناسبی برای انتشار تحقیقات مربوط به مناسبات اشخاص و گروههای کوچک فراهم آمد .

در سال 1925 سازمان اولین تشکیلات بزرگ منطقه ای جامعه شناسان ، تحت عنوان انجمن جامعه شناسی اوهایو پی ریزی شد . و سپس در سال 1930 بود که این توسط سایر مناطق آمریکا مورد تقلید قرار گرفت . از میان این انجمن ها ، انجمن جمعیت شناسی که به سال 1932 تاسیس شد یکی از اولین موارد به شمار می آید .

تاثیرات متاخر اروپا بر نظریه پردازی های اجتماعی آمریکا بسیار وسیع بوده است . البته در میان بسیاری از آثار نظیر نوشته های زیمل و مانهایم و مارکس ، چهارنفر بیش از بقیه بر جامعه شناسی آمریکا تاثیرگذارده اند . اینان عبارتند از : ویلفرد پارتو ( اقتصاد دان ) امیل دورکیم ( جامعه شناس ) زیگموند فروید (روان کاو ) و ماکس وبر( اقتصاد دان و جامعه شناس)

پارتو ، برای تکوین جامعه شناسی به مثابه علم جامعه ، علیرغم ماهیت متغیر پدیده های اجتماعی به روش منطقی تجربی چونان معیار تحقیق متوسل شد که این روش خود دو ملاک داشت : کاربرد استدلال منطقی و مشاهده ناتور واقعیت در عرصه استنتاج .

نظریه پارتو در باب گردش نخبگان تاکید می کند طبقات اجتماعی جامعه دارای ریشه هایی متفاوت در نسبت هایی متمایزند از این رو تحکم نخبگان همواره به وسیله ریشه های ترکیبی و تداوم توافق تحریک می شود . افکار دورکیم با پذیرش اندکی مواجه شد زیرا این افکار با برخی انگارش های بنیادین جامعه شناسی آمریکا ناسازگاری داشت .

به عقیده دورکیم ، داده های جامعه شناسی شامل واقعیت هایی اجتماعی اند که بایستی به شکل اشیاء عینی و امور حاکم بر افراد مطالعه شوند . می توان گفت نگرش دورکیم در زمینه تغییر اجتماعی نابهنجاری ، مقولات فکری و جامعه شناسی دین بر جامعه شناسی آمریکا بسیار موثر افتاده است .

لاندبرگ ، پیشرو اندیشه های نو اثباتی در جامعه شناسی آمریکا محسوب می شود . لاندبرگ ، عقیده داشت جامعه شناسان باید میان نقش های خود به عنوان دانشمند و شهروند تمایز نهند. لیکن با این همه جامعه شناسی را علمی می دانست که برای اجتماعی کردن حوزه های جامعه به کار می آید .

لاندبرگ معتقد است رهیافت ها ، ابزارهای اندازه گیری اجتماعی ، تعاریف علمی ، چارچوبهای مرجع ، منطق و نظام تجربی متغیرها برای ایجاد تعمیمات و قوانین کامل و پیش بینانه جامعه شناختی از اهمیت تام برخوردارند .

لاندبرگ در این راستا عقیده دارد این تعمیم ها متضمن گویه هایی در باب امکان بسط متحمل قانونمندی پدیده ای اجتماعی یا ایجاد نوعی شکل بندی در داده های اجتماعی هستند . لاندبرگ ، جامعه شناسی را به عنوان مطالعه فعالیتهای انسانی که شامل رفتارهای ذاتا مرجوع به سایر مردم است در نظر می گیرد .

تلاش لاندبرگ برای توسعه نوعی جامعه شناسی ترکیبی بر پایه علوم کالبدی خصوصا علم فیزیک به جامعه شناسان جوان بعدی نیز سرایت کرد . تاکید او البته معطوف به کاربرد تحلیل های آماری همراه با تنظیم تحقیقات جامعه شناسی و تضمین دقت بیشتر آنها نیز بود .

چهار جامعه شناس به نامهای زنانیسکی ، مک آیور ، بکر و پارستر ، نمایندگان اولیه رشد نظریه کنش اجتماعی بودند . اصول نظریه بکر جدا از پروردن نوعی روش شناسی ، متضمن کاربرد نظریه کنش اجتماعی برای مطالعه تغییر اجتماعی بود . نظریه پارستر تاثیر وسیعی بر جامعه شناسی آمریکا باقی نهاد . این تاثیر در آثار اندیشمندان و دانشجویان او مشهود است .

اصول روزنامه نگاری

ژورنالیسم اینترنتی در ایران

رشته علوم ارتباطات اجتماعی

مدل سوم ویلبر شرام

کمپین تبلیغات

مدیریت تبلیغات

برنامه ریزی رسانه ای

پیام های تبلیغاتی

تحقیقات بازاریابی

Marketing Research

دیوان شمس تبریزی (غزلیات)

جمشیدی:خوشحالم مرا با فردین مقایسه می‌کنند

تحقیقات ارتباطی متن آهنگ حقیقت داره دلتنگی

مدل سوم ویلبر شرام

کمپین تبلیغات

مدیریت تبلیغات

برنامه ریزی رسانه ای

پیام های تبلیغاتی

تحقیقات بازاریابی

(Marketing Research)

دیوان شمس تبریزی (غزلیات)

جمشیدی:خوشحالم مرا با فردین مقایسه می‌کنند

تحقیقات ارتباطی

متن آهنگ حقیقت داره دلتنگی

خلاصه تئوری و عمل در روابط عمومی و ارتباطات

انواع مدل های ارتباطی

خبر و اصول خبر نویسی

 

روابط عمومی از حاشیه تا متن

اصول سرپرستی و روابط عمومی

مبانی کارآفرینی

جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی

گلایه از خدا و جواب سپهری

روزنامه های الکترونیک راهی به سوی توسعه

روزنامه های الکترونیک راهی به سوی توسعه

جوامع فراصنعتی

روزنامه نگاری سایبر

فضای سایبر چیست

CyberSpace

روزنامه های الکترونیک

راهی به سوی توسعه رسانه ای

تئوری آشوب و کاربرد آن در مدیریت

مفاهیم اگزیستانسیالیسم و اومانیسم

هارپ چیست؟

غول های رسانه ای جهان

عکس شهرام اصغری در طبیعت زیبای طالقان

/ 0 نظر / 130 بازدید