بیماری هلندی چیست؟

 

در اقتصاد اصلی وجود دارد که برای درک آن احتیاجی نیست اقتصاد خوانده باشید و آن هم این است که که با افزایش درآمد ،تقاضا هم افزایش پیدا می کند . اگر این افزایش تقاضا به صورت ناگهانی انجام شود، عرضه جوابگوی آن نخواهد بود و تعادل عرضه و تقاضا بر هم می خورد ، در نتیجه قیمت ها افزایش میابد (این اصل به قدری بدیهی به نظر می رسد که اگر یک دانشجوی اقتصاد بگوید در دانشگاه چنین چیزی را خوانده است احتمالا مسخره اش می کنند که این همه زحمت کشیدی رفتی دانشگاه همچین چیزی بخوانی ؟ ولی اگر همین اصل ظاهرا بدیهی درست درک می شد کشور های جنوب شرقی آسیا در دهه 90 میلادی با آن بحران اقتصادی وحشتناک روبرو نمی شدند و امثال ماهاتیر محمد مالزیایی برای توجیه حماقتشان مجبور نبودند آدرس عوضی بدهند و  بی جهت کشورهای غربی و سرمایه داران آمریکایی را مقصر آن بحران معرفی کنند..... بگذریم..) .

تا اینجا هم عارضه خاصی حادث نشده است (حتی این اتفاق می تواند در طولانی مدت برای اقتصاد کشور مفید هم باشد) در یک روند طبیعی قیمت ها تا سقفی بالا می روند و با یک تاخیر زمانی تولید افزایش پیدا می کند و در نهایت پس از مدتی  عرضه و تقاضا به تعادل قبل بر می گردند. اما مشکل از زمانی رخ می دهد که دولت به عنوان متولی اقتصاد کلان وارد کارزار می شود و سعی می کند به طور مصنوعی و از طریقی غیر از افزایش تولید  قیمت ها را پایین نگه دارد. برای درک بهتر، شرایط حال حاضر کشور خودمان را در نظر بگرید .

دولت مهرورز که با وعده افزایش رفاه بر سرکار آمده بود و اتفاقا در زمانی که درآمدهای نفتی هم افزایش چشمگیری داشت و دولت قبلی ذخایر ارزی خوبی را باقی گذاشته بود زمام امور کشور را در دست گرفت و با نوشتن بودجه ای رویایی در همان سال اول علیرغم بالا بودن درآمد های نفتی دچار کسر بودجه شد و به بهانه های مختلف از ذخایر ارزی خرج کرد و با قوانین جالبی همچون افزایش حداقل حقوق باعث گران شدن عوامل تولید و در نتیجه گران شدن کالا های مصرفی شد و برای مبارزه با این افزایش قیمت ها ( که مقصر اصلی آن خود دولت است) متوصل به بگیر و ببند و در مورد کالا هایی همچون لبنیات  و واردات سایر کالا ها شد و به این وسیله به طور مصنوعی بدون اینکه تولید افزایش یافته باشد تقاضای افزایش یافته را پاسخ داد و به خیال خود تورم را مهار کرده است.

یک ناظر بیرونی احتمالا اشکالی به این کار دولت محترم نمی بیند به هر حال از فشار قیمت بر مصرف کنندگان کاسته شده است. اشکال این قضیه چیست؟ چرا به این کار بیماری هلندی می گویند؟

بیماری هلندی دقیقا از همینجا شروع می شود. هنگامی که دولت متوصل به واردات کالاهای مصرفی ارزان می شود تا قیمت ها را مهار کند در حالی که صنایع داخلی مجبورند با عوامل تولید گران کالای گران را تولید و به قیمت ارزان بفروشند . نکته اینجاست که این سیاست نمی تواند جلوی تورم را بگیرد. بلکه آن را به بخش های دیگر اقتصادی منتقل می کند .به عنوان مثال می توان با واردات کالاهایی نظیر  سیب ، پرتقال ، سیب زمینی ، پیاز ، تیرآهن و.... قیمت این کالا ها را پایین نگه داشت ولی برخی کالا ها مانند زمین و مسکن قابل وارد کردن نیستند و افزایش قیمت این کالا ها نمی شود با واردات مهار کرد . در نتیجه قیمت این قبیل کالا ها به رشد خود ادامه می دهند . از طرفی سرمایه گذاری جدید در آن بخش های  صنعتی که با واردات قیمت شان مهار شده انجام نمی شود و سرمایه ها به سمت کالاهایی مثل  زمین و مسکن هدایت می شود. در نتیجه این امر تقاضای کاذبی برای این کالا ایجاد شده و قیمت آن ها با سرعت بیشتر و به صورت غیر طبیعی و باور نکردنی رشد می کند (به عنوان مثال طبق اعلام بانک مرکزی در نیمه نخست امسال قیمت  مسکن در تهران 30 در صد افزایش داشته است ولی  به اعتقاد بنگاه دار ها این رشد بیشتر از 60 درصد بوده است)

عوارض این مشکل به همینجا ختم نمی شود . به محض اینکه فصل افزایش درآمد خاتمه پیدا کند و دولت پولی نداشته باشد که با آن واردات ارزان را انجام دهد افزایش قیمت در بخش هایی که تا آن زمان به صورت مصنوعی قیمت پایینی داشتند با سرعتی فزاینده رخ خواهد داد. از آنجا که صنایع داخلی هم در اثر همان سیاست های گذشته فلج شده اند قادر به پاسخگویی به تقاضا های جدید نمی باشند و .......... ادامه اش را خودتان می توانید تصور کنید

البته هلند این شانس را داشت که در زمانی به این مشکل گرفتار شد که سایه نحس کمونیست شرق اروپا را فراگرفته بود و کشورهای غربی برای اینکه مبادا هلند هم در دامن کمونیست ها بیافتد کمک ها ی بی دریغی به این کشور کردند با این وجود چند سالی طول کشید تا اقتصاد این کشور بتواند کمر راست کند. درباره کشوری مثل ایران و با شرایط کنونی جهان معلوم نیست این عارضه چه بلایی را بر کشور تحمیل خواهد کرد.....  

 

منبع: بر گرفته از سایت کمتر از ده دقیقه

 

 

 

مفاهیم: بیماری هلندی چیست؟

 

اقتصاد > اقتصاد‌ جهان- همشهری‌آنلاین:

واژه بیماری هلندی در سال ۱۹۷۷میلادی توسط مجله اکونومیست برای توصیف رکود بخش صنعتی در هلند بعد از کشف گاز طبیعی در دهه ۱۹۶۰به‌کار گرفته شد.

بیماری هلندی یا Dutch disease یک مفهوم اقتصادی است که تلاش می‌کند رابطه بین بهره‌برداری بی‌رویه از منابع طبیعی و رکود در بخش صنعت را توضیح دهد.

 

این مفهوم بیان می‌دارد که افزایش درآمد ناشی از منابع طبیعی می‌تواند اقتصاد ملی را از حالت صنعتی بیرون بیاورد. این اتفاق به علت کاهش نرخ ارز و یا عدم افزایش آن در حد نرخ تورم صورت می‌گیرد، که بخش صنعت را در رقابت ضعیف می‌کند.

 

در حالی که این بیماری اغلب مربوط به اکتشاف منابع طبیعی می‌شود، می‌تواند به هر فعالیت توسعه‌ای که نتیجه‌اش ورود بی‌رویه ارز خارجی می‌شود مربوط شود مانند نوسان شدید در قیمت منابع طبیعی، کمک اقتصادی خارجی و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی.

 

هنگامی که پول یک کشور با افزایش قابل توجه ارزش روبرو شود، صادرات این کشور به پول کشورهای دیگر گران‌تر شده، ولی واردات به آن کشور به نسبت ارزان‌تر می‌شود که بطور کلی، این وضعیت را بیماری هلندی می‌نامند.

 

تاریخچه:

 

در سال ‌١٩۵٩ برای اولین بار در هلند ذخایر گاز کشف گردید، این موضوع منجر به افزایش درآمدهای ارزی در هلند، و تقویت بی‌سابقه پول ملی آن کشور گردید.

 

ولی این فرصت به دلیل ایجاد رونق در اقتصاد کالاهای مبادله پذیر (Booming Traded Sector Economy) و پیش‌ران شدن آن و بطور طبیعی جابجایی منابع اقتصادی از دیگر بخش‌ها به بخش مزبور، مزیت تولید دیگر کالاهای صنعتی هلند را تضعیف نمود و یک بخش کاذب پر رونق دیگری را که از قابلیت مبادله با اقتصاد جهانی تهی بود، شکل بخشید.

 

در اثر این امر در دهه 1960 و اوایل دهه 1970 صنایع مهم کشور هلند تقریباً ازبین رفته و یا قدرت رقابت بین‌المللی خود را از دست دادند.

 

دولت هلند برای مقابله با این پدیده دست به سیاست‌های متفاوتی زد که عمدتاً نتیجه بخش نبود. به همین خاطر بعداز سال 1977 به چنین پدیده‌ای اصطلاحا بیماری هلندی گفته می‌شود.

 

این عارضه در رونق صادراتی برخی کشورها مانند انگلیس، در تولید و صادرات نفت و استرالیا، در عرصه تولید مواد معدنی در دهه ‌۶٠ و ‌٧٠ میلادی و اولین شواهد ورود بیماری هلندی به اقتصاد ایران به سال 1353 هجری شمسی برمی‌گردد.

  

 صفحه نخست عناوین مطالب وبلاگ

 

اصول روزنامه نگاری

ژورنالیسم اینترنتی در ایران

رشته علوم ارتباطات اجتماعی

مدل سوم ویلبر شرام

کمپین تبلیغات

مدیریت تبلیغات

برنامه ریزی رسانه ای

پیام های تبلیغاتی

تحقیقات بازاریابی

Marketing Research

دیوان شمس تبریزی (غزلیات)

با شعار یا زهرا(س)ئیم - یکشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1393
دومین دیدار روحانی با ملی‌پوشان - یکشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1393
افتخار پارس شعار ایران در برزیل - شنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1393
تکذیب هزینه بالا برای آهنگ خواجه‌امیری - شنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1393
شب‌های جام جهانی در راه است - شنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1393
رحیمی نمی‌تواند لجبازی کند! - چهارشنبه بیست و چهارم اردیبهشت 1393
خسوف فوتسال با خسوس - دوشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1393
استادیوم اختصاصی پرسپولیس گم شد! - دوشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1393
از کشتی کره‌ای تا کشتی ورزش ایران - دوشنبه پانزدهم اردیبهشت 1393
گفته بودم وقتی که عاشق بشی - یکشنبه هفتم اردیبهشت 1393
بدنسازی‌های کی‌روش علمی نیست! - چهارشنبه سوم اردیبهشت 1393
موتور تراکتور باید دستکاری شود - سه شنبه دوم اردیبهشت 1393
از شعار «عاشقان صلح» تا «آبادان برزیلته» - یکشنبه بیست و چهارم فروردین 1393
بوی قلیون، بوی سوت - یکشنبه هفدهم فروردین 1393
داوری محو آزادی... - دوشنبه نوزدهم اسفند 1392

 

» خبرنگاری کوله‌پشتی :: ۱۳٩۳/۳/۱٠
» اینفوگرافی چیست؟ :: ۱۳٩۳/٢/٢٩
» نظریه‌های انتقادی در خبر :: ۱۳٩۳/۱/٢۳
» فلسفه ی فیلم به چه کاری می آید؟ :: ۱۳٩٢/۱۱/٢
» گذری بر زندگینامه، آثارو نظریات چارلز هورتون کولی :: ۱۳٩٢/۱٠/۴
» خلاصه کتاب جهان رها شده گیدنز :: ۱۳٩٢/٩/٢
» تحقیقات ارتباطی :: ۱۳٩٢/۸/۱
» نظریه های ارتباط جمعی :: ۱۳٩٢/٧/٢
» گزیده ای در باب ارتباطات انسانی :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» توهم دانایی در عصر نادانی :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» عصر مجازی و جرائم فضای سایبر :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» سوار بر موج چهارم :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» بازاریابی به زبان ساده (با بیش از ۱۰۰ نکته کاربردی) :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» چشم انداز کتاب در هزاره سوم :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» روابط عمومی از حاشیه تا متن :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» اصول سرپرستی و روابط عمومی :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» مبانی کارآفرینی :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» گلایه از خدا و جواب سپهری :: ۱۳٩٢/۶/٢۶
» روزنامه های الکترونیک راهی به سوی توسعه :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» جوامع فراصنعتی :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» روزنامه نگاری سایبر :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» فضای سایبر چیست | CyberSpace :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» روزنامه های الکترونیک راهی به سوی توسعه رسانه ای :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» تئوری آشوب و کاربرد آن در مدیریت :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» مفاهیم اگزیستانسیالیسم و اومانیسم :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» هارپ چیست؟ :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» غول های رسانه ای جهان :: ۱۳٩٢/۶/۴
» عکسی در طبیعت زیبای طالقان :: ۱۳٩٢/۵/٩
» عکس تیمی یادش بخیر :: ۱۳٩٢/۴/۱۸
» نامه انجمن صنفی روزنامه نگاران به روحانی :: ۱۳٩٢/۴/٢
» اگر بی‌تفاوت باشیم محیط ورزشگاه‌ها آلوده‌تر می‌شوند :: ۱۳٩۱/۱٢/٢٢
» تراکتور از تیم‌های عربی انتقام می‌گیرد :: ۱۳٩۱/۱٢/۱۵
» برخی از این داوران باید به خانه‌هایشان بروند :: ۱۳٩۱/۱٢/٩
» جملات زیبا و کوتاه از بزرگان :: ۱۳٩۱/۱۱/٧
» مکتب استقلالی ها فیر پلی باشد :: ۱۳٩۱/۱٠/۶
» عنوان مطالب شهرام اصغری :: ۱۳٩۱/۱٠/۵
» کوتاه ولی مفید :: ۱۳٩۱/٩/٧
» سیاسیون از اهالی ورزش درس بگیرند :: ۱۳٩۱/۸/۱۶
» ال کلاسیکو یا دنیای مد فوتبال :: ۱۳٩۱/٧/۱٩
» آیا فقط ورزشکاران می‌توانند دل مردم را شاد کنند؟ :: ۱۳٩۱/٧/۱
» با چنان عشقی زندگی کن... :: ۱۳٩۱/۴/٢۴
» اصفهان نصف جهان است اگر تبریز نباشد :: ۱۳٩٠/۱٢/٢۳
» مطالب کوتا زیبا :: ۱۳٩٠/۱٢/۴

 

/ 0 نظر / 11 بازدید