بنیانگذار انجمن جامعه شناسی ایران

 

 

صبر و ظفر هر دو دوستان قدیم اند / در اثر صبر نوبت ظفر آید. شاید اگر غلام عباس توسلی این سخن نغز را در هفت سالگی فرا نمی گرفت و برای هدف خود تلاش نمی کرد، اکنون در جایگاه فعلی نبود. او ۷۰ بهار پرتلاش را پشت سر گذاشته است و زمانی که او را در دفتر کارش می بینیم، همچنان سرشار از انرژی و شور است؛ به گونه ای که برای انتشار کتاب جدیدش دلمشغول و نگران است که مبادا سستی دوران پیری بی دقتش کند. او در زمان صحبت دوستانه ما، دانشجویانش را همچون پدری دلسوز و استادی فرزانه راهنمایی می کرد.

غلام عباس توسلی در سال ۱۳۱۴ در قصبه رشتخوار از توابع تربت حیدریه، که امروز به شهرستانی مستقل تبدیل شده است، در خانواده ای متوسط زاده شد. مادرش خدیجه و پدرش ملااحمد توسلی بود که آرزوی طلبه شدن پسرش را در سر می پروراند؛ البته عمر پدر کفاف برآوردن این آرزو را نکرد و غلام عباس در سن ۱۱ سالگی یتیم شد. شش ساله بود که به مکتب رفت و به سبک قدیم الفبا را یاد گرفت. همزمان خواندن قرآن و خط نویسی را نیز فرا گرفت. ۱۰ ساله بود که کتابهای مختلفی از جمله صد کلمه حضرت علی (ع)، بوستان و گلستان سعدی، دستورات صرف و نحو زبان عربی و ... را آموخت. او بعد از فوت پدر راهی مدارس جدید شد. آن زمان ورود به مدارس جدید نه تنها برای دخترها بلکه برای پسرها ذهنیتهای منفی بسیاری را به دنبال داشت؛ به همین خاطر مادر با اذن پیش نماز محله، اجازه تحصیل شرعی فرزندش را در مدرسه های نو فراهم کرد. توسلی پس از تحصیلات مکتب خانه ای، مستقیم به کلاس چهارم ابتدایی رفت. بعد کلاس پنجم و ششم ابتدایی را به صورت متفرقه نزد مدیر مدرسه محله یاد گرفت. به سال ۱۳۲۹ به مدرسه «قطب الدین حیدر» رفت و بعد از اتمام دوره سه ساله برای ادامه تحصیل به مشهد.

او در سال ۱۳۳۶ با گذراندن کنکور ورودی، وارد دانشسرای عالی تهران شد و در این مدت با اخذ درجه شاگرد اولی توانست از طرحهای اجباری نظیر آموزگاری و دبیری معاف شود. توسلی توانست مدرک لیسانس خود را در رشته زبان، با کسب رتبه اول در خرداد ۱۳۳۸ به دست آورد. او با امتیاز شاگرد اولیها و با استفاده از بورس وزارت فرهنگ و هنر، برای ادامه تحصیل در مقطع دکترا در سال ۱۳۳۹به فرانسه اعزام شد.

توسلی شش سال در فرانسه در رشته جامعه شناسی تحصیل کرد. او پس از کسب لیسانس و فوق لیسانس جامعه شناسی، موفق به گذراندن دکترای دولتی (دتا) جامعه شناسی در دانشگاه سوربن پاریس شد. به این ترتیب توسلی از نخستین ایرانیانی بود که با ارائه دو رساله، موفق به دریافت دکترای دولتی از فرانسه شد؛ به گونه ای که رساله اصلی او با عنوان «جامعه ایران و دنیای شرق از دیدگاه صاحب نظران فرانسوی و انگلیسی» با هزینه مرکز تحقیقات علمی (CNRS) فرانسه چاپ شد. همچنین عنوان رساله دوم او صنایع دستی در ایران و فرش به عنوان یک پدیده اجتماعی و روان شناسی است.

توسلی جزو آن دسته از دانشجویان نبود که فعالیتهایش به حفظ و ارائه چند تئوری و نظریه محدود شود. او همزمان با تحصیل، فعالیتهای متنوع اجتماعی سیاسی چون حضور در اتحادیه دانشجویان، تهیه نشریات دانشجویی، نمایندگی دانشجویان فرانسه در کنفدراسیون دانشجویان ایرانی و مهمتر از همه همکاری با مرحوم شریعتی را تجربه کرد.

آشنایی دکتر شریعتی و توسلی در دوره مقدماتی دانشسرای مشهد و در کانون نشر حقایق اسلامی از سالهای ۱۳۳۲ تا ۱۳۳۶ آغاز شد. شریعتی در سال ۱۳۳۸ برای تحصیل راهی فرانسه شد و توسلی یک سال بعد از آن. همفکری و دوستی شریعتی و توسلی به مرور زمان وسیعتر شد؛ به گونه ای که شریعتی که آن زمان در کوی دانشگاه پاریس و در کوچه الیزا زندگی می کرد، یکشنبه ها به کوی دانشگاه می رفت و مدت مدیدی را با توسلی به بحث و تبادل نظر می گذراند. آنها حتی دروس مشترکی را زیر نظر اساتیدی نظیر کورویچ، بالن دیه، ریمون آرون و ماسییون گذراندند. همچنین توسلی با روزنامه «ایران آزاد» که مرحوم شریعتی سردبیری آن را عهده دار بود و ۱۷شماره چاپ شد، همکاری داشت. او بعد از عزیمت به ایران (سال ۱۳۴۵) فعالیت خود را با مرحوم شریعتی در حسینیه ارشاد ادامه داد و در فعالیتهای مختلف سیاسی، اجتماعی دست یکدیگر را فشردند. این استاد دانشگاه در سال ۱۳۴۵ به ایران آمد و با عنوان استادیار، تدریس در دانشسرای عالی را از سرگرفت. همزمان به دعوت مدیر مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران به تحقیق و پژوهش درآن مجموعه پرداخت و چند طرح پژوهشی را سرپرستی کرد. سال ۱۳۵۰ بنا به درخواست دانشگاه تهران به طور تمام وقت به دانشکده علوم اجتماعی منتقل شد و در سال ۱۳۵۱به مرتبه دانشیاری ارتقا یافت و سرانجام در پی بازنشسته شدن مرحوم دکتر غلامحسین صدیقی و تأسیس دانشکده علوم اجتماعی با رأی اساتید گروه جامعه شناسی به عنوان مدیرگروه این رشته انتخاب شد که با انتخاب مجدد تا سال ۱۳۵۶ در این سمت خدمت کرد؛ در عین حال سرپرستی انتشارات دانشکده را نیز به عهده داشت. او در سال ۱۳۵۶ به مقام استادی ارتقا یافت و در سال ۱۳۵۷ با استفاده از فرصت مطالعاتی در دانشگاه برکلی کالیفرنیای آمریکا به مطالعه و پژوهش پرداخت و چند مقاله منتشرکرد. توسلی در بحبوحه های انقلاب، به ایران آمد و با توجه به شرایط آن زمان مقالات متعددی را منتشر کرد و به ایراد سخنرانی پرداخت. پس از انقلاب ریاست دانشگاه اصفهان را قبول کرد و تا سال ۱۳۵۹ (دوسال) در این سمت باقی ماند. از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۲ به دعوت ستاد انقلاب فرهنگی، سرپرستی گروه برنامه ریز دروس علوم انسانی را عهده دار شد؛ به گونه ای که این مدت ۵۶ برنامه درسی در سطح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا را با همکاری اساتید رشته های مختلف تهیه، تنظیم و مدون کرد و در بازگشایی دانشگاه مورد استفاده قرار داد. توسلی از سال ۱۳۶۳ مجدداً کار تدریس و تحقیق را در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران ادامه داد. او از سال ۱۳۶۴ مدیرگروه رشته جامعه شناسی شد و در سال ۱۳۶۵ به ریاست دانشکده علوم اجتماعی درآمد. در این سمت دوره دکترای جامعه شناسی را در سال ۶۷ ۱۳۶۶برای سه دانشگاه تهران، تربیت مدرس و آزاد تدوین و نامه علوم اجتماعی را پس از ده سال توقف منتشرکرد و مدیرمسؤولی آن را به عهده گرفت. در کنار تحصیل و تدریس، توسلی فعالیتهای سیاسی خود را نیز دنبال کرد و در کنار روشنفکران مذهبی و جریانهای سیاسی احزاب ملی و مذهبی به مسائل سیاسی نیز توجه جدی داشته است. با یک نگاه کلی می توان فعالیتهای فرهنگی توسلی را همرده فعالیتهای سیاسی و حتی افزونتر از آن دانست. او تاکنون تقدیرنامه های فراوان و جوایز ارزنده ای را در عرصه فرهنگ کسب کرده است. دریافت عنوان استاد برگزیده در سال۱۳۸۲، جایزه و مدال درجه یک دانشگاه تهران به عنوان پژوهشگر برجسته در سال۱۳۸۱، تقدیرنامه به خاطر طرح برگزیده باعنوان رابطه مشارکت اجتماعی و آسیب اجتماعی در سال ۷۳ ۱۳۷۲ و... از جمله این تقدیرها و پاسداشتها است. در پایان سال ۱۳۸۳ نیز انجمن علوم اجتماعی به مناسبت هفتادمین سالگرد تأسیس دانشگاه تهران در برنامه ای از او تقدیر کرد. او طی فعالیت فرهنگی خود بیش از ۲۰جلد کتاب درسی، کمک درسی نظری و کاربردی ترجمه، تألیف و منتشر کرده که برخی از این کتابها نظیر جامعه شناسی دینی، نظریه جامعه شناسی۲ و... توانسته اند لوح سپاس و تقدیر کتاب بهترین را نصیب خود کنند. از مهمترین کتابهای توسلی که تجدید چاپ شده است می توان به گروه سنجی و پویایی گروهی (چاپ پنجم)، نظریه های جامعه شناسی (چاپ نهم)، جامعه شناسی شهری (چاپ ششم) و... اشاره کرد. همچنین کتابهایی نظیر جامعه شناسی آموزش و پرورش، نظریه های جامعه شناسی جلد دوم، مسائل اجتماعی ایران، اصلاحات و جامعه مدنی را نیز در دست انتشار دارد.

 

 

 

سیف اللهی، سیف الله، ۱۳۸۶، جامعه شناسی مسائل

 

 اجتماعی ایران، چاپ دوم. تهران: انتشارات جامعه پژوهان سینا

 

                          

 

 استاد : جناب آقای دکتر راسخ

 

          جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران

 

          نویسنده :دکتر سیف الله سیف اللهی          

 

         تهران ،انتشارات جامعه پژوهان سینا                               

 

                  چاپ دوم سال 1386

 

از مجموعه کتابهای جامعه پژوهی  - 3 /پژوهشکده جامعه پژوهی وبرنامه  ریزی المیزان

 

                                                                              تاسیس 1370

 

فهرست مطالب:

 

کلیات

 

              فهرست مطالب

 

              اهدای کتاب

 

            تشکر وسپاسگزاری

 

            پیشگفتار

 

          درباره مجموعه مقالات

 

بخش اول

 

·         رویکرد نوین درتحلیل وتبیین توسعه در جوامع انسانی.......................................29

 

·         رویکرد نوین بر فرایند ،ساختار وکارکرد توسعه در جامعه ایران  ...................75

 

·         فرایندومراحل توسعه اقتصادی- اجتماعی جامعه ایران......................................109

 

·         جایگاه  فرهنگ در توسعه پایدار کشور................................................................141

 

بخش دوم

 

        مسائل ومباحث توسعه درایران

 

·        فراز ونشیب عملکرد مدیریت ومشارکت مدنی درجامعه ایران.........................153

 

·       رویکرد نوین برپدیده تهاجم فرهنگی وعلل وپیامدهای آن درایران..................179

 

·       نگرش جامعه شناختی بر پدیده بهره وری ورابطه آن با وجدان کاری

 

·        وانضباط اجتماعی درایران..................................................................................219

 

·       نگرش جامعه شناختی برمهاجرت روستائیان به شهرها درایران...................233

 

·       زمینه های بهینه سازی وتوسعه صدور خدمات نرم افزاری در کشور.........253

 

بخش سوم

 

     مسائل ومباحث آموزش وپژوهش درایران

 

·       تنگناه وافقها درآموزش عالی کشور..................................................................265

 

·       نگرشی برروند توسعه پژوهشهای اجتماعی –فرهنگی وسیاستهای  فرهنگی چند ساله اخیر در ایران...............................................................................................293

 

·        طرح پیشنهادی برای آموزش وتالیف ((اصول ومبانی جامعه شناسی درایران )) قسمت اول ودوم...................................................................................................331

 

 

 

·       زمینه ها وتنگناهای مشارکت اجتماعی و آموزش مهارتهای زندگی در مدارس وموسسات آموزشی ایران..................................................................................357

 

 

 

 

 

بخش چهارم

 

  مسائل ومباحث مربوط به سوءمصرف مواد مخدر در ایران وجهان

 

·       خاستگاه سوء مصرف مواد مخدرواعتیاد وراهکارهای پیشگیری ازآن..............383

 

·       کنکاشی در نگرشهای حاکم برنحوه آموزش مواد مخدردر آموزش وپرورش در راستای پیشگیری از سوء مصرف آن...................................................................395

 

·       اعتیاد در اسکاتلند ،گزارشی ازروند گسترش سوء مصرف مواد مخدر ونحوه پیشگیری از ان دراین کشور.................................................................................419

 

·    راهکارهای پیشگیری از گسترش سوءمصرف مواد مخدردرایران.........................437

 

 

 

                           تلخیص از حمیدزیدابادی نژاد

 

                 دانشجوی ارشد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم

 

                  فرضیه های مربوط به بخش سوم وچهارم

 

 

 

کتاب جامعه شناسی مسایل اجتماعی ایران ((مجموعه مقاله ها ونظرهای آقای دکتر سیف اللهی است که در ماهنامه ژرفای تربیت  و مجله علوم انسانی دانشگاه سیستان وبلوچستان و مجله رونق و.... در سالهای 1378-1375 منتشر شده اند))

 

کتاب مذکور در چهار بخش به ارائه مقالات آقای دکتر سیف اللهی پرداخته است وی در بخش اول  به ارائه مباحث نظری درزمینه توسعه ایران پرداخته ودر بخش دوم سعی کرده است مسائل ومباحث توسعه در ایران رابشکافد .

 

ایشان دربخش سوم

/ 0 نظر / 89 بازدید