ایران در سه کهکشان مک لوهان



اروپا در سال ۱۴۳۶م به همت گوتنبرگ وارد کهکشان جدید شد. در فاصله ای کوتاه چاپخانه ها در اکثر کشورهای اروپایی به کار افتادند و علوم به سرعت همه گیر شد .اما ما ایرانی ها خیلی دیر تصمیم به چنین مهاجرتی گرفتیم. ارامنۀ اصفهان ۱۹۰ سال بعد با آوردن ماشین چاپ در سال ۱۶۴۰م از روسیه نخستین کتاب مذهبی به زبان ارمنی را چاپ کردند. ایرانیان فارسی زبان ۳۸۱ سال بعد از اروپا، با آوردن نخستین چاپخانۀ فارسی در تبریز درسال ۱۸۱۷م وارد این کهکشان شدند.
این بعد کمّی اقامت بود اگر بخواهیم از نظر کیفی هم بررسی کنیم نخستین روزنامۀ ما به نام"کاغذ اخبار"درسال ۱۸۳۷م منتشر شد، در حالی که۲۱۵ سال پیش "ویکلی نیوز"( Weekly News) در لندن چاپ میشد. حتی تیراژ نخستین روزنامه ها نیز قابل بررسی اند. از طرفی نخستین روزنامه های ما دولتی بودند: مانند " کاغذ اخبار " متعلق به میرزا صالح شیرازی وابسته به وزارت امور خارجه و" وقایع اتفاقیه " متعلق به میرزا تقی خان فراهانی وزیر دربار قاجاریه بودند. این روزنامه ها دارای تیراژ بسیار پایینی بودند که هرگز به مردم عادی نمی رسید. از طرف دیگر مردم عادی توان مالی خرید آنها را نداشتند.
در سال۱۹۲۰ نخستین فرستندۀ رادیویی جهان در لندن به کار افتاد و انگلیسی ها وارد کهکشان مارکنی شدند، در حالی که سیصد سال در کهکشان گوتنبرگ مانده بودند. در سال ۱۹۴۰ م اولین فرستندۀ رادیویی ایران تنها ۲۰سال پس از انگلستان، بکار افتاد. ایرانی ها با شتاب وارد این کهکشان شدند، شاید براثر همین شتاب است که علاقۀ ایرانیان به پیامهای مکتوب بسیار اندک است.
نخستین فرستندۀ تلویزیونی جهان در سال۱۹۳۶م در انگلستان به کار افتاد و اولین فرستنده تلویزیونی ما در سال ۱۹۵۸م تأسیس شد. به همان فاصلۀ کوتاه از تأسیس نخستین فرستندۀ رادیویی در جهان، ما دارای فرستنده تلویزیونی شدیم.
شبکۀ اینترنت برای نخستین بار در اوایل دهۀ ۱۹۶۰ بمنظور حفظ و حراست از اسرار نظامی ارتش امریکا از طرف " آژانس طرحهای نظامی پیشرفته" در وزارت دفاع ایالت متحده پایه گذاری شد. سپس این شبکه در اختیار دیگر مراکز تحقیقاتی غیر نظامی قرار گرفت. اینترنت در سال ۸۳-۱۹۸۲ عمومی شد. ابنترنت از سال ۷۳-۱۳۷۲ (۱۹۹۳م) در ایران جنبۀ کاربردی پیدا کرد. سال ۱۳۷۷ (۱۹۹۷م) ، شورای عالی اطلاع رسانی جهت نظم و ساماندهی به استفاده از اینترنت تشکیل شد. تقریبا حدود ده سال پس ازنخستین استفاده های کاربردی در اروپا، اینترنت در ایران نیز کاربردی شد.
می توان ادعا کرد که فاصله ایجاد تکنولوژی های جدید ارتباطی در اروپا و ایران رو به کاهش است. این در حالی است که اروپا پس از۶۰ سال اقامت در کهکشان مارکنی وارد کهکشان اینترنت شد و ایران هم تقریباً همین مدت و حتی چند سالی کمتر در کهکشان مارکنی اقامت داشت.
این بررسی ها بویژه فاصله های رو به کاهش در زمینۀ فناوری های جدید سبب امیدواری به کاهش دسترسی زمانی به آنها می شود اما از طرف دیگر ممکن است منجر به ویژگی های خاص اجتماعی مانند عدم استفادۀ همگانی و عام از اینترنت و...نیز شود.
محسنیان راد هم بوجود آمدن دهکدۀ جهانی مورد نظر مک لوهان را تصدیق می کند و معتقد است: « شکل گیری دهکدۀ جهانی، آنگونه که مک لوهان تجسم می کرد با ایجاد اولین وب سرویس در سال ۱۹۹۰ ، تأسیس شبکه تلویزیونی جهانی سی.ان.ان. در ۱۹۹۱ و ایجاد وب سایت یاهو در ۱۹۹۳ آغاز شد. ضمن آنکه قبل از آن تاریخ، نخستین تجربه های پوشش با ماهواره های پخش مستقیم برنامه های تلویزیونی(Direct Broadcasting satellite = DBS) به وقوع پیوسته بود.

در خصوص تغییر نام دنیای جدید هم محسنیان راد معتقد است: « اندیشمندان ارتباطات از اویل دهۀ ۱۹۹۰ شاید چون اصطلاح دهکدۀ جهانی(Global Village ) ناظر برانجام عملی نبود، از فعل جهانی شدن(to globalize ) استفاده کرده وابزار آن را نیز فناوری اطلاعاتی _ ارتباطاتی، نامیدند »

» خبرنگاری کوله‌پشتی :: ۱۳٩۳/۳/۱٠
» اینفوگرافی چیست؟ :: ۱۳٩۳/٢/٢٩
» نظریه‌های انتقادی در خبر :: ۱۳٩۳/۱/٢۳
» فلسفه ی فیلم به چه کاری می آید؟ :: ۱۳٩٢/۱۱/٢
» گذری بر زندگینامه، آثارو نظریات چارلز هورتون کولی :: ۱۳٩٢/۱٠/۴
» خلاصه کتاب جهان رها شده گیدنز :: ۱۳٩٢/٩/٢
» تحقیقات ارتباطی :: ۱۳٩٢/۸/۱
» نظریه های ارتباط جمعی :: ۱۳٩٢/٧/٢
» گزیده ای در باب ارتباطات انسانی :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» توهم دانایی در عصر نادانی :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» عصر مجازی و جرائم فضای سایبر :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» سوار بر موج چهارم :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» بازاریابی به زبان ساده (با بیش از ۱۰۰ نکته کاربردی) :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» چشم انداز کتاب در هزاره سوم :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» روابط عمومی از حاشیه تا متن :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» اصول سرپرستی و روابط عمومی :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» مبانی کارآفرینی :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی :: ۱۳٩٢/۶/٢٧
» گلایه از خدا و جواب سپهری :: ۱۳٩٢/۶/٢۶
» روزنامه های الکترونیک راهی به سوی توسعه :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» جوامع فراصنعتی :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» روزنامه نگاری سایبر :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» فضای سایبر چیست | CyberSpace :: ۱۳٩٢/۶/٢۳
» روزنامه های الکترونیک راهی به سوی توسعه رسانه ای :: ۱۳٩٢/۶/٢۳

 

/ 0 نظر / 67 بازدید